بررسی و خرید کتاب «جامعه‌شناسی عکاسی»

اگه عاشق عکاسی باشی، یا حتی فقط بخوای بدونی عکاسی چه تأثیری روی فرهنگ و جامعه گذاشته، "جامعه‌شناسی عکاسی" یکی از اون کتاباست که حتماً باید یه نگاهی بهش بندازی. ژیزل فروند توی این کتاب، با دقت و عمق زیادی نشون می‌ده که عکاسی از همون روزای اول اختراعش فقط یه هنر ساده نبوده؛ بلکه نقشی مهم توی سیاست، فرهنگ و حتی زندگی روزمره‌ی مردم داشته.

فروند با روایت‌هایی جذاب، تاریخ عکاسی رو روایت می‌کنه. از وقتی که مردم با تعجب به اولین عکس‌ها نگاه می‌کردن، تا زمانی که عکاسی تبدیل شد به ابزاری برای ثبت لحظات تاریخی، مبارزات سیاسی و حتی تبلیغات. انگار می‌خواد بهت بگه پشت هر عکس، یه داستان وجود داره و هر تصویر، حرفی برای گفتن داره. مثلاً یکی از چیزهای بامزه‌ای که کتاب می‌گه اینه که اون زمان که تازه عکس استودیویی مد شده بود، استودیوها پر از کتاب‌های شیک و نفیس بودن و آدما می‌رفتن اون‌جا، ژست کتاب‌خوندن می‌گرفتن تا تو عکس باهوش‌تر و فرهیخته‌تر به نظر بیان.

یکی از بخش‌های خیلی جالب کتاب، جاییه که فروند درباره‌ی نقش سیاسی عکاسی صحبت می‌کنه. مثلاً نشون می‌ده که چطور یه عکس می‌تونه افکار عمومی رو تغییر بده یا یه پیام رو توی کل دنیا پخش کنه. این نگاه باعث می‌شه عکاسی رو نه فقط به عنوان یه هنر، بلکه به عنوان یه ابزار قدرت ببینی.

در کل، اگه برات سواله که چطور یه تکنولوژی ساده مثل عکاسی، تبدیل شده به یکی از تأثیرگذارترین ابزارهای اجتماعی، این کتاب جواب خوبیه. ترجمه‌ این کتاب رو مریم وحدتی انجام داده و نشر آبان منتشرش کرده.

هر کشف فنی عظیم همواره منشأ بحران‌ها و بلایاست. حرفه‌های کهن ناپدید می‌شوند و مشاغل نو سر بر می‌آورند. وانگهی، ظهور این اکتشافات به‌معنای پیشرفت است، گرچه حرفه‌های مورد تهدیدشان، محکوم به فروپاشی‌اند. در هنگامه‌ی اختراع عکاسی، تحولی آغاز شد که طی آن هنر پرتره (به شکل نقاشی رنگ‌روغن، مینیاتور و گراورسازی) همان‌طور که نهایتا در جهت برآورده کردن خواست‌های بورژوازی میانه عمل می‌کرد، تقریباً به تمامی از میان رفت. این دگرگونی با چنان سرعت خارق‌العاده‌ای پیش می‌رفت که هنرمندان فعال در زمینه‌های یادشده تقریباً تمام شیوه‌های امرار معاش خود را از دست دادند. چنین بود که میان آنان نخستین کسانی که حرفه‌ی جدید را فرا گرفتند، به کار مشغول شدند. هنرمندانی هم که چندی پیش عکاسی را همچون ابزار حرفه‌ای «بی‌جان‌ و روح» که هیچ نسبتی با هنر ندارد، مورد هجمه قرار دادند، هنگامی که ضرورت اقتصادی مقاومتشان را در هم شکست، ناگزیر به اتخاذ این حرفه‌ی جدید شدند و کم‌کم آن را به مشابه شیوه‌‌بیان به‌کار بردند.